Ο Νόμος ΥΛΑ του 1871, περί διανομής και διαθέσεως της Εθνικής γης.

«Στις 25 Μαρτίου 1871 η κυβέρνηση Κουμουνδούρου δημοσιεύει το νόμο “περί διανομής και διαθέσεως της εθνικής γης”, που για πρώτη φορά από την εποχή της Ανεξαρτησίας θέτει το πρόβλημα της απόδοσης των πρώην τουρκικών τσιφλικιών στους ακτήμονες γεωργούς. Η εκτέλεση του νόμου ανατίθεται στους δήμους, η δε πληρωμή των αγρών καθορίζεται σε 26 ετήσιες δόσεις, με χρεολύσιο 3% και τόκο 2%. Η τιμή ορίστηκε σε 59 δραχμές το στρέμμα κατά μέσο όρο, ποσό τεράστιο τότε για το βαλάντιο των φτωχών αγροτών. Ο κλήρος καθορίστηκε σε 40 στρέμματα ποτιστικά κατ’ ανώτατο όριο ή 80 ξερικά κατά τη γεωργική οικογένεια.

Ο νόμος αυτός, σε τελευταία ανάλυση, ήταν δυσμενής για τους αγρότες. Κανένας δεν μπόρεσε ν’ αγοράσει περισσότερα από επτά στρέμματα κατά μέσο όρο, ενώ οι παλιοί κάτοχοι της γης, οι γνωστοί τσιφλικάδες, πρόσθεσαν νέες εκτάσεις στα κτήματά τους.

Με τον τρόπο αυτό δημιουργήθηκε ο τύπος του νεοέλληνα κτηματία, ο οποίος δυνάστευε και δυναστεύει ακόμα την οικονομία της χώρας, με την τοκογλυφία σε βάρος των φτωχών καλλιεργητών και με την πολιτική καταπίεση. Αυτονόητο πως ο νόμος του Κουμουνδούρου δεν έθιξε τη μεγάλη ιδιοκτησία των παλιών τζακιών, ούτε τα μοναστηριακά κτήματα, τα οποία, κατά πρόχειρο υπολογισμό της εποχής, ξεπερνούσαν το καθένα τα 1.000 στρέμματα.

Παράλληλα δημιουργείται στην ύπαιθρο ένα νέο αγροτικό στρώμα, παρακλάδι της αγροτικής τάξης, το στρώμα των μικροκαλλιεργητών. Η ιδιοκτησία τους δεν υπερβαίνει τις περισσότερες φορές το ένα στρέμμα και η παραγωγή τους δεν φτάνει ούτε για τη διατροφή της οικογένειάς τους. Έτσι αναγκάζονται συνήθως να εργαστούν ως αγροτικοί εργάτες στα τσιφλίκια ή να εξαρτώνται από τον τοκογλύφο και τον κομματάρχη της υπαίθρου, στον οποίο ήταν πολιτικά υποδουλωμένοι κατά φυσική επέκταση της σιδηράς οικονομικής τους δουλείας»

Έτσι περιγράφει ο ιστορικός Τάσος Βουρνάς(1913-1990), την υποτιθέμενη διανομή και διάθεση της εθνικής γης. Υποτιθέμενη, επειδή έγινε μεθοδευμένα, και με τέτοιο τρόπο, έτσι ώστε οι ακτήμονες και εκείνοι οι οποίοι ήταν κατά βάσιν οι καλλιεργητές της γης, να μην έχουν την δυνατότητα να την αποκτήσουν, αφ ενός λόγω του υπέρογκου ανά στρέμμα αντιτίμου, αλλά και της προτεραιότητος που είχαν στην διανομη οι ήδη κατέχοντες γη. Αυτοί που ουσιαστικά είχαν την δυνατότητα να συμμετάσχουν και να επωφεληθουν της διανομής, ήταν οι τσιφλικάδες, στους οποίους δόθηκε η ευκαιρία να προσθέσουν και άλλη γη σε αυτή που ήδη κατείχαν. Αξίζει να σημειώσουμε ότι τα κτήματα υποθηκεύονταν, και η πλήρης κατοχή δίδονταν στον δικαιούχο η τους κληρονόμους του, μετά την εξόφληση όλων των δόσεων. Πολύ συχνά οι φτωχοί αγρότες αδυνατούσαν να πληρώσουν, και επειδή <<... ένεκα καθυστερήσεων δόσεων γίνεται αναγκαστική εκποίησις του ενυπόθηκου κτήματος...>> όπως προέβλεπε ο νόμος, έχαναν τα πάντα.

Ακολουθεί ο Νόμος ΥΛΑ, όπως αυτός δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 25/16-6-1871(και όχι της 25 Μαρτίου, που εκ παραδρομής αναφέρει ο Τάσος Βουρνάς). Τα έγγραφα που ακολουθουν του νόμου, είναι το αρχικό παραχωρητήριο προς Αρχανιωτη 10 στρεμματων, καθως επισης και μεταγενεστερη παραχωρηση απο 2,5 στρεμματα στα Δυο Ρεμματα και την Χελιδονοφωλια, του οποίου οι απόγονοι τα διατήρησαν έως σήμερα. Προς δε επίρρωσιν των όσων προαναφέραμε, ρίχνοντας μια ματιά σε αυτούς που συνορεύουν με τα διανεμημένα κτήματα, διαπιστώνουμε πολύ απλά οτι είναι ο γνωστός τσιφλικάς του Αρχανιου, και όχι μόνον, Δημήτριος Χατζισκος.

Στο έγγραφο μνημονεύονται τα εξής τοπωνύμια

• Καλωνιτσα
• Ητιά
• Αλινα
• Δυο ρεύματα
• Καστρί
• Χελιδονοφωλια.

Τα εξής  ονόματα  κατοίκων, των οποίων κτήματα συνορεύουν με τα παραχωρούμενα

• Λυκας
• Δ. Ατιλμαρας
• Γ. Τλουπας
• Κ. Σαρατζης
• Σοφία Ν. Αναγνωστου, και φυσικά ο
• Δ. Χατζισκος.

Το 1894 ο ιδιος Αρχανιωτης, αγορασε δια μεσω της διαδικασιας που προαναφεραμε 2,5 ακομη στρεμματα στις θεσεις Δυο ρεματα και Χελιδονοφωλια. 

        ΠΗΓΕΣ

• <<Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας>> . Τασος Βουρνας.

• Γενικα Αρχεια του Κρατους.

• Οικογενειακο αρχειο κατοικου του Αρχανιου.

Η Μουχλουκα.

Ειναι γενικως παραδεκτο, με βαση τα εως τωρα ευρηματα της συμβατικης Αρχαιολογιας, οτι η οργανωμενη εμφανιση του ανθρωπου στην κοιλαδα του Σπερχειου αρχιζει γυρω στο 6500π.χ..Στο δυτικό τμήμα της κοιλάδας του Σπερχειού έχουν εντοπισθεί τρεις θέσεις νεολιθικών οικισμών και ένα νεολιθικό σπήλαιο. Οι οικισμοί βρίσκονται στο Λιανοκλάδι, στο Αμούρι και στη θέση Μηλοράχη ( βόρεια της Φτέρης , κοντά στο Σπερχειό). Το σπήλαιο έχει εντοπισθεί στη Φουρνοσπηλιά της Οίτης, πάνω από την Υπάτη. Επίσης όστρακα που έχουν βρεθεί στην τοποθεσία Διασέριανη (ανατολικά της Σπερχειάδας) και στο Περιβόλι δείχνουν ότι και η κοιλάδα της Βίστριζας (αρχαίος Ίναχος) είχε κατοικηθεί την εποχή εκείνη. Οι νεολιθικοί κάτοικοι της περιοχής πιστεύεται ότι ανήκαν στα λεγόμενα προελληνικά φύλα, μεσογειακής προέλευσης, ίσως εκείνα που είναι γνωστά από τη μυθολογία με το όνομα Λέλεγες. Μετα το 2500-2000 π.χ. αρχισαν να κλιμακωνονται οι μεταναστευσεις των Ελληνικων φυλων νοτιοτερα, γεγονος που ειχε σαν αποτελεσμα μια γενικοτερη αναταραχη, συγκρουσεις και εμφυλιους πολεμους για την κατακτηση ζωτικου χωρου. Το περιβαλλον βεβαιως της κοιλαδος ηταν διαφορετικο, με αρκετα ελη, ποταμια και χειμαρους πολυ μεγαλυτερα απο τα σημερινα, και γενικα το τοπιο οσο παμε προς τα πισω στον χρονο ηταν διαφορετικο. Λογου χαριν, η θαλασσα την περιοδο του Τρωικου πολεμου εφτανε περιπου στο Λιανοκλαδι, το δε 480 π.χ. λογω των επιχωσεων, ο Σπερχειος ποταμος εισερχονταν στον Μαλιακο κολπο, δυτικοτερα του χωριου Κομμα. 

Κατα τις προαναφερομενες μεταναστευσεις τους, οι ανθρωποι ερχομενοι απο την Θεσσαλια, για να εισελθουν στην κοιλαδα, ακολουθουσαν τα εξης περασματα

Το πρωτο περασμα ερχεται απο το χωριο Λεονταρι της Θεσσαλιας, κατεβαινει προς Νοτο αναμεσα στις τοποθεσιες Κτιμενη(Δρανιστα) και Λουτροπηγη. Ακολουθει μετα το ρυακι <<Παπιτσα>> και αφηνοντας Δυτικα τα χωρια Μεσοχωρι(Παππα) και Παλαια Γιαννιτσου, απο την αλλη δε αφηνοντας ανατολικα το περασμα <<Ψηλο Κοτρωνι>>, βγαινει στον Παλιασβεστη. 

Το δευτερο περασμα ξεκιναει και αυτο απο το Λεονταρι της Θεσσαλιας, ταυτιζεται για λιγο διαστημα με το προηγουμενο, αλλα διαχωριζεται απο αυτο στα βορεια της νοητης γραμμης που συνδεει οριζοντια την Κτιμενη με την Ανω Αγοριανη κοντα στο Κουμαρορεμα. Το περασμα αυτο, με διευθυνση νοτιοανατολικη, διερχεται απο το δυτικο κρασπεδο της αποξηραμενης σημερα λιμνης Ξυνιαδος, κοντα στο χωριο Μακρυραχη(Καιτσα). Κατοπιν, κατεβαινει με διευθυνση προς τα νοτια στο χωριο Περιβολι(Δερελη). Ακολουθωντας το δυτικο κρασπεδο της λιμνης Ξυνιαδος, και φτανοντας στα νοτιοανατολικα του Περιβολιου, διχαζεται και ακολουθει δυο διαφορετικους δρομους.

1. Ο ενας, ακολουθει νοτιοδυτικη πορεια μεχρι το χωριο Αγιος Στεφανος και κατοπιν κανοντας γωνια 120 μοιρων καταληγει στην περιοχη Τριλοφου(Κουρνοβου) και Γραμμενης.
2. Ο αλλος, απο το σημειο διαχωρισμου, ακολουθει νοτιο δυτικη πορεια και δια μεσω του περασματος <<Μεγα Ισιωμα>> καταληγει βορειοδυτικα του Αρχανιου στην κορυφη της Ορθρυος Μουχλουκα, και απο εκει την κατωφερεια προς Αρχανι, Μακρη κλπ. 

Η Μουχλουκα βρίσκεται στην κορυφή της Ορθρυος, σε υψόμετρο 630 μ., και είναι το όριο μεταξύ της περιφερειών Αρχανιου και Περιβολιου. Στο σημείο ακριβώς αυτό της κορυφής, υπάρχει ένα σχετικά ευρύχωρο και ομαλό πέρασμα με αμαξιτό δρόμο προς την πλευρά της Δ. Φθιώτιδος, ακολουθεί παράλληλα τον κεντρικό χείμαρρο ο οποίος μετατρέπεται σε ρέμα με την συλλογή των υδάτων και των υπολοίπων καθ οδόν χειμαρων, και φτάνει στις προς ΝΔ απολήξεις της Ορθρυος, όπου το μεν ρέμα ενώνεται με το Αρχανορεμα, ο δε δρόμος συνδέεται με τον <<... δημόσιον δρόμων Μακρης Μουχλουκας και πέντε μύλων...>>, όπως αναφέρεται σε συμβόλαιο του 1916. Τα Πέντε Μυλια είναι στην Δρανιστα(Κτημενη σήμερα) του Νομού Καρδιτσης δηλ. μια απόσταση πολύ μεγάλη. Από την κορυφή της Μουχλουκας, κοιτάζοντας Νότια βλέπουμε την Οίτη, τα Βαρδούσια, την Γκιωνα, το Βελούχι και πολλά χωριά. Κοιτάζοντας απο την αντίθετη πλευρά, αρχίζει η προς ΒΑ ήπια κατωφέρεια του δρομου, που οδηγεί στην αποξηραμένη πλέον λίμνη Ξυνιαδος, πλησίον του Περιβολιου στην θέση <<Μπουγαζι>>. Μπουγαζι είναι τούρκικη λέξη, boğaz, και σημαίνει το ρεύμα αέρα που περνάει σε ένα στενό πέρασμα. Πράγματι όταν στέκεσαι στην κορυφή της Μουχλουκας, αλλά και στην έξοδο του Μπουγαζιου, σε θερίζει κυριολεκτικά ο αέρας. Επι Τουρκοκρατίας, αλλά προφανώς και προγενεστέρα, ήταν το βασικότερο πέρασμα, απο το οροπέδιο του Δομοκού, και γενικότερα της Θεσσαλίας, προς την Δυτική κοιλάδα του Σπερχειού. Κοντά στο Μπουγαζι επι Τουρκοκρατίας, υπήρχε πέτρινη βρύση, για τους ταξιδιώτες και οδοιπόρους. Επίσης απο αυτόν τον δρόμο γινόταν η μεταφορά ψαριών, απο την αποξηραμένη πλέον λίμνη Ξυνιαδος, προς Δυτική Φθιώτιδα και Ευρυτανία. Η προέλευση της λέξεως Μουχλουκα, είναι δύσκολο να ανιχνευθεί με ακρίβεια. Κατά την άποψή μου η λέξη είναι Λατινικής η Σλαβικής προελεύσεως. Έχει προταθεί επίσης το να προέρχεται απο την Μούχλα, με την έννοια της εντονης υγρασίας και της πνιγηρότητας της ατμοσφαίρας, λόγω του κρύου που κάνει στην περιοχή.

Μετά την απελευθέρωση απο τους Οθωμανούς, στο σημείο της Μουχλουκας, χτίστηκε μικρός διώροφος στρατώνας-καζάρμα, απο το Ιταλικό caserma= στρατώνας, εμβαδού 20,33 μέτρων, και χωρητικότητος 10 ανδρών, για την επίβλεψη της οριοθετικης γραμμής, και ειναι χαρακτηριστικη η λιθαροσειρα που ηταν ακριβως το οριο Ελληνικο-Τουρκικο. Σε έγγραφο του 1859, βλέπομε οτι ο στρατώνας της Μουχλουκας περιγράφεται ως ευρισκόμενος σε αθλία κατάσταση, η απόστασή του απο την έδρα (Λαμία) είναι 10 ώρες, το δε κόστος της ετησίας συντηρήσεώς του ανερχόταν σε 180 δρχ.Ο αμαξιτός δρόμος με τα περίτεχνα γιοφύρια,( δες ανάρτηση http://arhanion.blogspot.com/2011/09/40.html), και τον καρόδρομο πριν ακριβώς την Μουχλουκα, δείχνει ενα έργο μεγαλόπνοο. Η δε ανακατασκευή και ο εκσυγχρονισμός του δρόμου, έγινε προφανώς αξιολογώντας την αναγκαιότητά του ως εμπορικής οδού, αφ ενός, αλλά και την ιδιαίτερη λειτουργικότητα του περάσματος αφ ετέρου, για τα δεδομένα της εποχής εκείνης. Συνέδεε την Αιτωλοακαρνανία, Ευρυτανία και Δυτική Φθιώτιδα, με την Θεσσαλία αλλά και την Κωνσταντινούπολη, όπου κατευθύνονταν οι έμποροι για τις συναλλαγές τους. Το αλάτι από τη Αιτωλοακαρνανία επίσης από εδώ περνούσε, προωθούμενο στην Θεσσαλία και αλλού.Παρ όλες τις προσπάθειές μας, δεν στάθηκε δυνατόν να εντοπιστεί κάποιο στοιχείο επίσημο, πέραν της παραδόσεως, που θέλει να έχει διανύσει αυτόν τον δρόμο ο Κοσμάς ο Αιτωλός κατά τις περιοδείες του, ακόμη και ο Μέγας Αλέξανδρος κατά τις επιχειρήσεις του στην Νότια Ελλάδα, ούτως ώστε να διαπιστωθεί πότε κατασκευάστηκε. Ακόμα και για το λεγόμενο ραλι Ακρόπολις παλαιότερα, ήταν ειδική διαδρομή.

Τρισδιάστατη δορυφορική φωτογραφία της Μουχλουκας, σε σχέση με το Αρχανι.

Δορυφορική εικόνα της Μουχλουκας, στην οποία φαίνεται το ίχνος του παλαιού καρόδρομου, που δεν χρησιμοποιείται πλέον.

Η Μουχλουκα σε δασικό χάρτη της δεκαετίας 1950, όπου φαίνεται ο παλαιός δρόμος με τον καρόδρομο.

Γεφύρια του δρόμου προς Μουχλουκα.

Το συμβόλαιο του 1916.

Λεπτομέρεια του Συμβολαίου.

<< Κτηματολογικός κατάλογος των Στρατιωτικών κτιρίων >> του 1859.

Η συνέχεια του εγγράφου.

Ερείπια του Στρατώνος.

Οι λιθαροσειρες που καθόριζαν τα όρια Ελληνικό-Τουρκικό.

Σωζόμενα τμήματα μικρών λίθινων δωματίων, που κατά πάσα πιθανότητα ήταν οι κοιτώνες των στρατιωτών.

Κοιτάζοντας προς  την Δυτική  Φθιώτιδα.

Το τοπίο προς την πλευρά του Περιβολιου(Δερελη).

Το τοπίο προς την πλευρά Σπερχειαδας-Μακρακωμης.

Το τοπίο προς την πλευρά Σπερχειαδας-Μακρακωμης.

     ΠΗΓΕΣ

• Γενικα Αρχεια του Κρατους

• <<Το προβλημα της Ομηρικης Φθιας>> Παν. Μακρυγιαννης-Ματαπας. Εκδοσεις Ριζες.Αθηνα 1979.

• <<Γνωριστε τον Ασβεστη>> Γεωρ. Χρ. Καραγκουνης. Λαμια 2005.

• <<Η κοιλαδα του Σπερχειου στο χωροχρονο>> Δημ. Καπνιας. Πατρα 2000.

• <<Χρονικα της Επαρχιας Δομοκου>> τομος 7, Αθηνα 1996.

• Google Earth.

Δυο περιστατικά από τον πόλεμο του 1940-1944.

     

Δημοσιεύουμε παρακάτω δυο περιστατικά απο τον Ελληνοϊταλικο-Ελληνογερμανικό πόλεμο, τα οποία περιέχονται στο βιβλίο του Λουκά Τσαγκάρη <<Μια ζωή, ένας αγώνας >>, που εξεδόθη το 1985, και είναι αυτοβιογραφικό. Οι Τσαγκαραιοι καταγόταν απο την Μάκρη Φθιώτιδος, και ήταν απο τις παλαιότερες οικογένειες της, αφού το επίθετο Τσαγκάρης το συναντούμε στις μεταγενέστερες εγγραφές του χειρογράφου 20 της Μονής Ρεντινης, που αναφέρονται στους αφιερωτές της Μακρυσης. Ο Λουκάς Τσαγκάρης ήταν μαιευτήρας ο ίδιος, όπως επίσης και οι δυο υιοί του Χρήστος και Φρανς, η δε σύζυγός του ήταν Γερμανίδα. Διατηρούσε δε, μεγάλη κλινική στην Λαμία. Στο βιβλίο είναι διάχυτη η πολιτική θέση και αντίληψη του συγγραφέως, ένεκα της οποίας προβαίνει σε καταγγελτικους και απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς εις βάρος άλλων, τους οποίους ο διαχειριστής του ιστολογιου δεν υιοθετεί. Παρ ολα αυτά, επειδή τα δυο περιστατικά που ακολουθούν έχουν σχέση με το Αρχανι, πιστεύουμε οτι συνεισφέρουν στην τοπική ιστορία.

Το πρώτο περιστατικό αναφέρεται σε κάτοικο-κοινοτάρχη του χωριού Τοπσιστα της Βορείου Ηπείρου, ο οποίος << διετέλεσε >> μυλωνάς στον μύλο του Κακαβα στο Αρχανι.

Το δεύτερο περιστατικό αναφέρεται στην σύλληψη 34 Αρχανιωτων απο τους Γερμανούς.  

Το εξωφυλλο του βιβλιου.

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ

ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ.

\

Εικόνες του κράτους πρόνοιας της δεκαετίας του 1960..

   Ο τρόμος για την καθημερινή επιβίωση, στα μάτια ενός γέροντα την κατοχη. 

Χρειάστηκαν λίγες ημέρες η λίγοι μήνες για να κατακρημνιστούν όλα εκείνα που το μεταπολεμικό Ελληνικό κράτος καθιέρωσε και οργάνωσε, στα πλαίσια της ανοικοδόμησης και του εκσυγχρονισμού του. Οι υπηρεσίες και οι παροχές του Κράτους Πρόνοιας που κατοχυρώθηκαν τις δεκαετίες 1950 και 60, και διευρύνθηκαν την δεκαετία του 1970, συνήθως υπό την πίεση των κοινωνικών αγώνων, καταργήθηκαν και κατέρρευσαν προς χάριν της διαφαινόμενης η υπαρκτής επισφαλειας των κερδών του τραπεζιτικού και χρηματιστηριακού καπιταλισμού, οδηγώντας όχι σε 30 η 40 χρόνια οπισθοδρόμηση, αλλά στον σκοτεινό 19ο αιώνα.

Στα πλαίσια των προαναφερομένων Προνοιακών παροχών, ήταν και τα επιδόματα που δίδονταν σε εκείνους που είχαν χαμηλό εισόδημα. Δημοσιεύουμε καταστασεις αποριας για το Αρχανι του ετους 1966. Τα επίθετα έχουν σβηστεί για ευνοήτους λόγους.Κατ αρχάς υποβάλλονταν οι αιτήσεις απο τους ενδιαφερομένους, που πληρούσαν τα εισοδηματικά κριτήρια που καθόριζε το καθεστώς Πρόνοιας.Η Επιτροπή Εξακριβώσεως Απορίας, ήταν αυτή που συγκέντρωνε τα δικαιολογητικά και αποφάσιζε για την επάρκεια τους. Αποτελούνταν-το 1966- από τον δάσκαλο του χωριού(Ευάγγελος Καραγιαννοπουλος), τον Αγροφύλακα(Ιωαν. Μπιτος) και τον Γραμματέα της Κοινότητος(Αθαν. Υφαντή). Κατόπιν ο Κλητήρας(Σεραφείμ Σκαρλάτος) τοιχοκολλούσε την Κατάσταση Απόρων στην πόρτα του Κοινοτικού γραφείου για να λάβουν γνώση οι κάτοικοι του χωριού, συμφωνώντας η εγείροντας τυχόν ενστάσεις. Τέλος η Κατάσταση Απόρων αποστέλλονταν στο Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας Φθ/δος, η οποία με βάση τα περιουσιακά και λοιπά οικονομικά στοιχεία των υποψηφίων απόρων αποφάσιζε περί της υπαγωγής του η μη στο καθεστώς απορίας, και επέστρεφε τις ελεγμένες καταστάσεις στην Κοινότητα. Μερικές φορές η Υπηρεσία ζητούσε συμπληρωματικά στοιχεία, όπως π.χ. ποσότητα καπνού που παρήγαγε ο υποψήφιος άπορος για να αξιολογήσει το εισόδημά του. Τα έγγραφα που αφορούν το 1966, είναι πολύ περισσότερα. Απλώς δημοσιεύουμε ένα μικρο δείγμα τους.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

Οικογενειακό βιβλιάριο ασθενείας 1962.

Οι οδηγίες του βιβλιαρίου περιγράφουν ενα προνοιακό καθεστώς, που σε αντίθεση με το υπάρχον -50 χρονια μετα-, φαντάζει καλύτερο.

     ΠΗΓΗ

Αρχειο του διαχειριστου. Αξίζει να σημειώσω πως περιήλθαν στην κατοχή μου τα εν λόγω έγγραφα. Πριν 15 χρόνια περίπου, ένας φίλος μου ο οποίος εργαζόταν ως συντηρητής γεφυρών στον ΟΣΕ, τα βρήκε πεταμένα στην βάση μιας γέφυρας, μαζί με άλλους φακέλλους της Πρόνοιας πολλών χωριών του νομού μας, και θεώρησε σκόπιμο να μου φέρει δυο φακέλλους -των ετών 1966 και 1967-, που ανακάλυψε μετά απο πρόχειρη έρευνα. Το πιο πιθανό είναι, πως κάποια στιγμή που η υπηρεσία αποφάσισε να καταστρέψει τα έγγραφα, θεώρησε σκόπιμο ο αρμόδιος υπάλληλος αντί να τα κάψει οπως συνηθίζεται, να τα πετάξει στην γέφυρα του ΟΣΕ.